Horizontaal oefenen als leidraad

In een eerder blog schreef ik over de logica van de kleuren binnen deze methodiek. Vandaag zet ik een andere logica centraal: het horizontaal oefenen.

Vroeger leerde je de tafels middels opdreunen. De meester of juffrouw had de tafels van boven naar beneden op het bord geschreven en tikte één voor één de tafels aan. Daar gingen we met z’n allen: 1 x 3 = 3, 2 x 3 = 6, 3 x 3 = 9 enzovoorts. Ik heb zo de tafels geleerd en nog velen na mij. Niks mis mee. Zelf had ik nooit zo stil gestaan bij de manier van oefenen, of dat nou verticaal of horizontaal was, totdat ik Els Roessingh van Iterson leerde kennen en mocht zien hoe zij de tafels leerde aan kinderen met een leerstoornis (dyslexie, dyscalculie). Met haar stoplichtkaartjes werkte zij van links naar rechts. Horizontaal dus met de schrijfrichting mee, maar vooral passend bij de getallenlijn! Bij veel kinderen met een onderliggend leerprobleem heb ik, tijdens mijn observaties bij Els’ behandelingen en later ook bij mijn eigen behandelingen, gezien dat het kwartje viel. Els haalde namelijk altijd de getallenlijn erbij om inzichtelijk te maken hoe het tafelen in zijn werk gaat. Wat betekent de ene sprong meer nou? En wat gebeurt er op de getallenlijn? Regelmatig nam Els een kind mee naar het plein en ze tekende dan een lange krijtstreep die de getallenlijn moest voorstellen. En hup, daar werd gesprongen. Verder (naar rechts) voor meer en terug (naar links) voor minder.

Maak de sprongen inzichtelijk op de getallenlijn


Daarmee gebruikt deze methode dus reeds ingeslepen kennis. Al vanaf groep 3, en waarschijnlijk zelfs al in het kader van beginnende gecijferdheid bij de kleuters, leren kinderen dat een sprong naar rechts betekent dat het meer wordt en een sprong naar links dat het minder wordt. Voor kinderen die problemen hebben met het leren van de tafels is het goed om vast te houden aan reeds opgedane en ingeslepen kennis en principes: de getallenlijn als basis dus!  Anders kan het verwarrend zijn. Ik heb nog nooit een getallenlijn van boven naar beneden of andersom gezien, u wel?
Dat ouderwets dreunen van de tafels kan nog steeds! Zet de tafels niet van boven naar beneden, maar van links naar rechts. Getallenlijnstreep erbij en teken de sprongen! Easy does it! Succes gegarandeerd. Dat komt omdat je met een getekende getallenlijn en sprongen gelijk inzichtelijk maakt wat er gebeurt, terwijl je verticaal zonder de sprongen een groot beroep doet op de memoriseervaardigheid. Niet ieder kind heeft dat direct onder de knie of kan dat louter op basis van alleen herhaling door melodieus opzeggen. Er is naast de auditieve input ook visuele input nodig. En vaak ook nog via doen, de kinestethische route, bijvoorbeeld door een hand van links naar rechts op de eigen tafel mee te laten springen. Of staand en dan met elkaar van links naar rechts stappen. Niet alleen toepasbaar in de klas, maar juist ook in de behandelsetting! 

Esther

Esther-Monfils-Profielfoto-Tafelmethode-met-Stoplichtkaartjes

De Tafelmethode met Stoplichtkaartjes is bedacht door Els Roessingh van Iterson aan het einde van de vorige eeuw! Deze methode stond tot voor kort bekend als de Stoplichtmethode: in januari 2020 is de naam veranderd in Tafelmethode met Stoplichtkaartjes. In 2012 en 2013 schreef ik artikelen voor een vaktijdschrift voor remedial teachers. Sinds die tijd werken vele RT-ers, maar ook leraren met deze fijne methode!